هماهنگی جهت مشاوره یا کارگاه آموزشی: 09133518465
چگونه بخوانیم تا کمتر فراموش کنیم

چگونه بخوانیم تا کمتر فراموش کنیم

هرمان ابینگهاوس را به عنوان ابداع‌کننده منحنی یادگیری می‌شناسند. این روان‌شناس آلمانی پژوهش‌های جالب و تأثیرگذاری در حوزه یادگیری و فراموشی انجام داد. این‌که چه می‌شود ما موضوعی را فراموش می‌کنیم یا چگونه آنچه خوانده‌ایم، به یاد می‌آوریم در زمره بررسی‌های ابینگهاوس قرار می‌گیرد. در نتیجه این بررسی‌ها، ابینگهاوس نشان داد مغز ما اطلاعاتی که می‌آموزد، چگونه و تا چه حدی در خود نگه‌داری می‌کند. بر این اساس، مغز باید از یک سری تکنیک‌ها و روش‌هایی برای نگه‌داری بیشتر آنچه آموخته است، استفاده کند؛‌ در غیر این صورت، آنچه یاد گرفته‌ایم به سرعت و آن هم با سرعتی تصاعدی فراموش می‌کنیم. سه تکنیک مهم برای دیرتر فراموش‌کردن عبارت‌اند از: مرورکردن و کدنگاری و تکرارکردن. همچنین ابینگهاوس در باره علت این‌که چرا مطلبی که خوانده‌ایم یا شنیده‌ایم یا دیده‌ایم فراموش می‌کنیم، به عامل‌های مختلفی دست یافت از جمله میزان دشواری آن مطلب، میزان فشار روانی و میزان توجه به آن.

ابینگهاوس برای این‌که میزان فراموشی را محاسبه کند، آزمایش جالبی انجام داد. تعدادی کلمه‌های سه‌حرفی خوانا ولی بی‌معنی مثل «سوو»، «خپت»، «سسن» و… جمع‌بندی کرد و این کلمه‌ها را تا شش‌میلیون بار تکرار کرد تا بتواند به طور کامل، آن‌ها را حفظ کند. بعد در فاصله‌های زمانی مختلف سعی کرد این کلمه‌ها را به خاطر بیاورد. این فاصله‌ زمانی از ۲۰ دقیقه شروع می‌شد تا 31 روز. در مرحله بعد بررسی کرد هر کدام از کلمه‌هایی که در این بازه‌های زمانی فراموش می‌کرد، برای این‌که دوباره آن‌ها را یاد بگیرد، چقدر زمان لازم است. نتیجه بسیار ارزشمند این بررسی این بود:‌ میزان فراموشی، ثابت نیست بلکه به‌ُطور تقریبی یکنواخت است. به عبارت بهتر، فراموشی در ابتدا روندی سریع دارد و به‌تدریج این روند کند می‌شود.

پژوهش‌های بعدی نشان دادند چنانچه مطلبی را به خوبی یاد بگیریم، می‌توانیم فراموشی آن مطلب به صفر می‌رسد. مرورکردن به طور مداوم، موجب می‌شود میزان فراموشی کمتر و کمتر شود. لایتنر، روشی را ابداع کرد که براساس آن پس از پنج‌ مرحله مرور مطلب، فراموشی به طور تقریبی از بین می‌رود و یادگیری ماندگار می‌شود. فاصله زمانی بین مرورها، توان‌های عدد دو است؛ یعنی دو، چهار، هشت، شانزده، … . بنابراین نخستین مرور، باید یک روز بعد از مطالعه انجام شود. مرور دوم، باید دو روز بعد از نخستین مرور انجام شود. سومین مرور، چهار روز بعد از مرور دوم، چهارمین مرور نیز هشت روز بعد از سومین مرور و در نهایت پنجمین مرور، شانزده روز بعد از مرور چهارم انجام می‌شود. با این روش، بعد از ۳۱ روز و ۵ بار مرور هر مطلب، فراموشی آن به صفر می‌رسد.

نکته‌ پایانی این‌که براساس یافته‌های پژوهشگران،‌ قبل از خواب یکی از زمان‌‌های بسیار مناسب برای مرور است؛ چون مغز ما بعد از آن در معرض هجوم اطلاعات یا فعالیت‌های دیگر نیست و می‌تواند به طور مؤثر اطلاعات آموخته‌شده را پردازش و سازمان‌دهی کند و به خاطر بسپارد.

مجید نعیم‌ياوری

دکتر مجید نعیم‌یاوری مدرس و پژوهشگر در حوزه یادگیری اثربخش

این پست دارای یک نظر است

  1. هر چی برای یادگیری وقت بیشتری بذاریم از اون طرف کمتر وقت میذاریم برای به یادآوردن .
    بیشتر وقت ها ما یادگیری چیزهای غیر مهم مثلا اهنگ های بی معنی و بی فایده رو به خوبی انجام میدهیم و تکرار میکنیم ولی برای چیزهای مهم همچین وقتی نمیذاریم .
    مطلب مفیدی بود

دیدگاهتان را بنویسید

بستن منو