UA-120637033-1

مطالعه سیری چند؟! بخش پایانی

///مطالعه سیری چند؟! بخش پایانی

مطالعه سیری چند؟! بخش پایانی

۱۳۹۷/۵/۳۰ ۲۳:۱۵:۲۵ مرداد ۳۰, ۱۳۹۷|مطالعه|بدون ديدگاه

در بخش نخست از «مطالعه سیری چند؟!» درباره چالش‌ها و مانع‌های مطالعه گفته شد. در این بخش درباره فایده‌های مطالعه و راه‌کارهای رفع موانع نکته‌هایی بیان می‌شود.

شاید این سؤال در گوشه ذهنمان باشد، چرا بخوانیم؟ ما که طوری‌مان نیست. همه‌چی‌مان سر جایش هست. خوش می‌گذرد همین‌جور بهمان. چرا به خودمان زحمت بدهیم و حرف‌ها و نوشته‌های کسی دیگر را بخوانیم.

با مطالعه امکان دارید راحت و بی‌دردسر چند بار زندگی کنید. به تعداد کتاب‌هایی که می‌خوانی زندگی می‌کنی. برایت فراهم نیست بیش از یک‌بار زندگی در این دنیای حقیقی. با کتاب گویی بارها و بارها زندگی‌ها و تجربه‌های گوناگون کسب می‌کنی. چه آدم‌ها و چه دوستانی با کتاب خواهی یافت. در گوشه‌ای از دنیا نشسته‌ای و شاید حتی یک‌بار هم فرصت نکنی یا پولش فراهم نشود که مسافرتی بروی و با آدم‌های جایی دیگر و فضایی دیگر آشنا شوی. کتاب تو را به هر جایی بخواهی می‌برد. نویسندگان کتاب‌هایی که می‌خوانی دوستان تو خواهند شد دوستانی که در تو تأثیرگذار خواهند بود و چه درست گفته‌اند نخست بگو با که دوستی تا بگویم تو کیستی.

با کتاب زیبا‌تر حرف‌ می‌زنی. پرمغز پربار پرنکته. با کتاب دل‌نشین‌تر می‌شوی خواستنی‌تر. توی‌دل‌برو‌تر می‌شوی با کتاب. جذاب‌تر و والاتر. واژگانی که به زبان می‌آوری گنجینه‌ای انگار در ذهن داری که به دل می‌نشیند هرگاه به زبان آری.

با کتاب تجربه‌ها و حرف‌ها و مهارت‌ها و اندیشه‌ها و دغدغه‌های بسیاری از مردم را یکجا در خودت جمع می‌آوری. توانمند می‌شوی

برای فرزندانت خانواده و دوستانت مایه افتخار می‌شوی.

هنوز هم می‌گویید چرا بخوانیم؟ دلیل خواندنش را با عمق وجودت درک کنی، تمام مسئله‌ها و مشکل‌های بعدی را رفع می‌کنی. هر جایی بروی کتاب همدم تو خواهد بود. لحظه‌ای بی‌کتاب سر نخواهی کرد.

دیگر سرگشته و ول‌گرد در فضای مجازی نخواهیم بود. خودمانیم با این همه بهانه‌هایی که ابتدا ردیف کردیم که وقت نداریم و حوصله نداریم و کاروبارمان زیاد است و شلوغ است و فلان… با همه این‌ها چقدر از زمانمان را در فضای مجازی و کانال‌ها و گروه‌ها و سایت‌های بی‌بار و وقت‌سوز صرف می‌کنیم؟ خوش‌بختانه کتاب‌ فقط کتاب فیزیکی نیست، کتاب‌های الکترونیکی هم هست می‌توانیم فایلش را روی تبلت یا لپ‌تاپ یا تلفن‌ همراه بخوانیم و لذت ببریم. می‌توانیم کتاب صوتی گوش دهیم.

خب چگونه شروع کنیم؟ نخست هدفمان را مشخص کنیم در روز در هفته در ماه در سال. عکس می‌آییم. تعداد کتابی ک در سال قرار است بخوانیم تعیین می‌کنیم: ۱۲، ۱۸، ۲۴، ۴۸. میزان مطالعه در ماه و هفته‌اش خودبه‌خود مشخص می‌شود. فهرستی برای خودمان می‌نویسیم. کتاب‌هایی که خوانده‌ایم در یک سمت. کتاب‌هایی که خواهیم خواند سمت دیگر یا صفحه‌ای دیگر یا در دفترچه‌ای دیگر. ممکن است تابه‌حال کتابی نخوانده‌ایم یا خیلی وقت است نخوانده‌ایم یا یادمان نمی‌آید چه خوانده‌ایم. برگه‌مان را خراب نمی‌کنیم. سفید می‌ماند. سمت دیگرش سنگین‌‌‌تر می‌شود. در چه حوزه‌ای بخوانیم. ادبی یا تاریخی یا رمان یا علمی یا زندگی‌نامه یا روان‌شناسی یا مدیریتی یا شعر یا … .

یک اقدام عملی: بیایید همین‌جا قراری بگذاریم. با دوستان یا همکارانمان کتابی مشخص کنیم. ثبت‌نام کنیم. اسم بنویسم و ساعت و روز مشخص کنیم. به‌طور مثال هر دو هفته یک‌بار دوشنبه‌ها بعدازظهر، ساعت ۱۸ در مکانی خاص دور هم جمع شویم. می‌تواند کتابخانه‌ای در شهر باشد یا مکانی در محل کارمان یا منزلمان. مؤسسه‌‌ها و نهادهایی هم هستند که در این‌ زمینه فعال‌اند یا می‌توان با کتابخانه‌های سطح شهر هماهنگ شد و زمانی دور هم جمع شد می‌شود مطالعه را نهادینه کنیم در خودمان. حتی فرصت نکردی بخوانی باز هم بیا و در جمع‌های این‌چنینی حضور پیدا کن. دمی از دغدغه‌ها و فضای کار و استرس بیرون بیا و آرامشی و تنفسی و انگیزشی و شور و حالی به درونت به روحت به احساست بده.

این نکته هم اشاره‌ای بدان کنم. اینکه کتابی را می‌خوانیم و بعد از مدتی فراموشمان می‌شود. علتش چیست؟ مطالعه را به چند نوع تقسیم می‌کنند. سطحی بخوانیم مثل خواندن روزنامه یا عمیق بخوانیم یا تحلیلی بخوانیم یا… . کتاب را باید با توجه خواند کتاب اگر درست انتخاب شده باشد و علاقه‌ ما در آن باشد بی‌تردید متوجه گذر زمان هم نمی‌شویم غرق می‌شویم در خواندنش. غرق‌شدنی خودخواسته و شیرین و بی‌آنکه کوچک‌ترین دست‌وپایی بزنیم از این غرق‌شدگی لذت می‌بریم. حاشیه‌نویسی و یادداشت‌برداری و نت‌برداری از نکته‌ها و پاراگراف‌های کتاب و مروری بر آن‌ها ماندگاری‌اش را در ذهنمان فزونی می‌بخشد. جدای از این‌ها، کتاب بی‌آنکه بفهمی ناخودآگاه تأثیرش را می‌گذارد حتی چنانچه تمامش هم فراموشت شود که نمی‌شود. تأثیرش را در رفتارت در گفتار و نوشتارت و در بینش و نگرشت خواهد گذاشت و این تأثیر ازبین‌رفتنی نیست و موقتی و گذرا نیست حال تمام متن کتاب هم بعد از مدتی فراموشت بشود که نمی‌شود.

خب، جمع‌بندی‌ حرف‌هایمان این شد.

دلیل‌هایی که کتاب نمی‌خوانیم:

بهانه‌کردن ازجمله نداشتن وقت و فرصت کافی؛ ضروری ندیدن مطالعه؛ درک نکردن اهمیت واقعی مطالعه و کتاب‌خوانی؛  بهانه‌کردن نداشتن پول برای خرید کتاب؛ بهانه‌کردن پرمشغله‌بودن و درگیری‌های شغلی و خانوادگی؛ بهانه ندانستن کدام کتاب را خواندن؛ بهانه انتخاب کتاب؛ فضای مجازی و ول‌گردی‌هایش یا به قول محمدرضا شعبانعلی، «زباله‌گردی‌های» فضای مجازی؛ بهانه فراموش‌کردن کتاب‌ها بعد از خواندنشان.

راه‌کار، چه کنیم:

انتخاب کتاب مناسب؛ انتخاب دوستان کتاب‌خوان؛ حضور در جمع‌های کتاب‌خوان و تشکیل گروه‌های کتاب‌خوانی؛ تعیین هدف‌ مشخص برای سال و ماه و هفته و روزمان؛ دفترچه کتاب‌های خوانده و ناخوانده و در فهرست خرید و امانت؛ نوشتن درباره کتاب‌هایی که خواند‌ه‌ایم؛ صحبت‌کردن درباره کتاب‌هایی که خوانده‌ایم؛ حاشیه‌نویسی و خلاصه‌بندی؛ فایل صوتی گوش دادن؛ کتاب الکترونیکی خواندن؛ انتخاب زمان مناسب برای مطالعه در صبح یا شب یا نیم‌روز یا غروب؛ انتخاب مکان مناسب.

حرف پایانی:

کتاب به تو اعتبار می‌بخشد، زیبایی کلام می‌بخشد، جان و روحی تازه می‌بخشد. پژوهش‌ها می‌گویند عمرت را افزون می‌کند. سلامت روح و جسمت را تضمین می‌کند. حواستان هست از ثمره‌های مطالعه می‌گویم نه ورزش. مطالعه سلامتی برایمان می‌آورد. سلامتی هم که می‌دانی ارزشش را. نعمتان مجهولتان. حال باید این‌گونه پرسید با این همه مزیت‌ها که فقط گوشه‌ای را اشارت کردم نباید گفت چرا بخوانیم؟ باید طلبکارانه و با جدیت پرسید:‌ چرا نخوانیم؟ مگر چه می‌خواهیم از زندگی. آمده‌ایم زنده بمانیم صباحی چند یا آمده‌ایم زندگی کنیم؟ حالمان خوب و خوش خواهد بود با خواندن کتاب، حالی واقعی و لذتی مثال‌زدنی.

ثبت ديدگاه